Beleggingsavonturen in opkomende markten

Afrika’s diamanten dragen hun steentje bij

Dit artikel is ook beschikbaar in: Engels, Frans, Duits, Italiaans, Spaans, Pools

Afrika is om diverse redenen een interessante regio voor ons team. Je zou kunnen stellen dat Afrika’s grootste troef zijn jonge bevolking is. Met een mediane leeftijd onder de 20 jaar in veel landen is een zeer hoog percentage van de Afrikaanse bevolking afhankelijk van de volwassen arbeidskrachten. Die arbeidskrachten zullen binnenkort echter massaal toenemen, en de verhouding tussen afhankelijken en werkenden (de afhankelijkheidsverhouding) zou een van de laagste ter wereld kunnen worden. Deze enorme, jonge bevolking is een cruciale reden voor onze belangstelling voor de regio. Terwijl de economieën in Afrika diversifiëren en ruimere mogelijkheden bieden voor de opkomende bevolking, blijven de mijnbouw en de grondstoffen wel een doorslaggevende sector en werkgelegenheidsfactor. Diamanten zijn een van die grondstoffen van het continent die een nadere blik waardig zijn. 

Diamanten zijn meer dan “a girl’s best friend” — ze zijn een belangrijke natuurlijke rijkdom van Afrika. Diamanten zijn niet alleen begeerd maar ook controversieel, en ze worden gewonnen in diverse Afrikaanse landen, zoals Angola, Botswana, de Democratische Republiek Congo, Namibië en Zuid-Afrika, waar ze een vitaal onderdeel van de economie vormen. Ze worden gebruikt voor juwelen, in de industrie en als belegging, en de vraag naar deze edelstenen zie ik voorlopig nog niet wegebben.

Wetenschappers denken dat de eerste diamanten meer dan drie miljard jaar geleden werden gevormd. De duurzaamheid van diamanten was al in de oudheid bekend. Het woord “diamant” is dan ook afkomstig van het Griekse woord adamas, dat hard of onbreekbaar betekent.

Wereldwijde diamantproductie
De wereldwijde productie van de diamantmijnen bedroeg de afgelopen jaren zo’n 120 – 170 miljoen karaat (1 karaat is gelijk aan 200 milligram) per jaar, goed voor circa USD 13 miljard.[1] Tegen 2020 zal de vraag naar verwachting zijn toegenomen tot 192,7 miljoen karaat, ter waarde van een slordige USD 22,4 miljard.[2] Rusland is tegenwoordig een grote bron van diamanten, maar de diamantsector is vooral belangrijk in Afrika, waar hij inkomsten van USD 8,5 miljard per jaar genereert.[3] Botswana is een grote producent en diamanten spelen een belangrijke rol in zijn economie, tegenwoordig vertegenwoordigen ze zelfs meer dan een derde van zijn bbp.[4] Botswana heeft enkele van de grootste diamantmijnen ter wereld, en deze sector heeft wat ooit een van de armste landen van Afrika was een enorme boost gegeven. In zuidelijk Afrika werken zo’n 38.000 mensen in de diamanthandel.[5]

De afgelopen 25 jaar is de wereldwijde verkoop van diamanten en diamantjuwelen met een factor drie gegroeid. In vergelijking met de waarde van de gedolven ruwe, ongeslepen diamant, die zo’n USD 13 miljard bedraagt, wordt de jaarlijkse waarde van alle diamanten juwelen wereldwijd geraamd op USD 60 à USD 80 miljard[6], inclusief de kosten van de diamanten, de edelmetalen en de andere edelstenen die in de juwelen zijn verwerkt.

Diamantmijnen zijn niet makkelijk te vinden. De kans dat een diamantexploratiebedrijf een diamantafzetting vindt, bedraagt slechts 1% à 3% van alle boortests. Van de oorspronkelijke ontdekking tot de economische evaluatie en het verkrijgen van de licenties kan er drie tot vijf jaar overheen gaan. Dan moeten het ontwerp en de bouw van de mijn nog gebeuren, opnieuw goed voor drie à vijf jaar. Geen wonder dus dat de grootste winstmarges op het niveau van de mijnen zitten, gelet op de hoge risico’s en kosten van de ontwikkeling van een diamantmijn.

De vele facetten van een diamant
Er zijn meer dan een kwart miljoen juweliers over de hele wereld, en het internet heeft nieuwe markten geopend en voor een grotere prijstransparantie gezorgd. Waarom kopen mensen diamanten? We weten allemaal dat een belangrijk element emotioneel is, om liefde te betuigen of als cadeau, maar diamant is in de ogen van velen ook een veilige belegging. In tijden van onrust zijn ze makkelijk mee te nemen, en doorgaans zijn ze waardevast. Toen de Russische tsaar en zijn familie in 1918 werden vermoord door de bolsjewieken, vonden die diamanten genaaid in de gordels en onderkleding van de vrouw en dochters van de tsaar.

De diamantmijnbouw en -handel begon zo’n 1000 jaar geleden, toen handelaars ruwe stenen uit India naar het Midden-Oosten brachten, waar ze werden gesneden, gepolijst en verkocht aan Europese koningshuizen en aristocraten. In die tijd was India de grootste leverancier van diamanten. Vanaf de jaren 1500 werden diamanten op grote schaal gewonnen in het koninkrijk Golconda, zo’n 11 kilometer ten westen van het huidige Hyderabad. De mijnen in deze regio leverden enkele van ’s werelds bekendste diamanten op, zoals de Hope Diamond, Idol’s Eye, Koh-i-Noor en Darya-ye-Noor. Tegen de jaren 1700 waren de diamantreserves van India echter uitgeput, en werd Brazilië een belangrijke leverancier. Later moest Brazilië het veld ruimen voor zuidelijk Afrika. In 1869 begon een diamantrush in Kimberley, Zuid-Afrika, waar een jonge veehoeder een enorme diamant van 83,5 karaat vond.

Het wekt geen verbazing dat het snijden en polijsten van diamanten de laatste jaren steeds meer in Aziatische landen gebeurt, in de eerste plaats India, Thailand, Sri Lanka en China. In de VS kost het zo’n USD 100 per karaat om een steen te snijden, terwijl dat in India tussen USD 10 en $30[7] kost. India is tegenwoordig het grootste diamantcentrum ter wereld, en er zijn dan ook circa 800.000 diamantsnijders aan het werk. Het is een sector die in veel opkomende economieën groeit, ook als ze zelf geen mijnactiviteit hebben.

In de jaren 90 kwam de diamantsector onder druk door het probleem van de ‘bloeddiamanten’, ruwe ongesneden diamanten uit plaatselijke mijnen die door opstandelingen in bepaalde Afrikaanse landen werden gebruikt om hun gewapende conflicten te financieren. In 1998 gaf Global Witness, een niet-gouvernementele organisatie, ruchtbaarheid aan deze ontwikkeling, met specifieke aandacht voor Afrika.

Om het probleem aan te pakken, gingen de diamantbedrijven samenwerken met de Verenigde Naties, om te voorkomen dat diamanten zouden worden ingezet voor oorlogen. In 2000 keurde de Algemene Vergadering van de VN een resolutie goed om een internationaal certificatiesysteem voor ruwe diamant op te zetten. Een aantal bedrijven richtte de World Diamond Council op, die in 2002 het Kimberley Process startte. In het kader van dit certificatieprogramma moeten landen die diamant produceren de conflictvrije oorsprong van hun ruwe diamanten garanderen. Het systeem is misschien niet perfect, maar het idee was te voorkomen dat bloeddiamanten in de legitieme diamantaanvoerketen zouden terechtkomen, waarbij enkel gecertificeerde diamanten met een overheidscertificaat zouden kunnen worden ingevoerd of uitgevoerd. Vandaag telt het Kimberley Process 54 leden, die 80 landen vertegenwoordigen. Volgens het Kimberley Process en de Verenigde Naties zouden vrijwel alle tegenwoordig verkochte diamanten afkomstig zijn uit conflictvrije bronnen[8]. Om de handel nog beter te controleren heeft de World Diamond Council een systeem ontwikkeld om de certificaten van het Kimberley Process voor gepolijste diamanten uit te breiden naar de kleinhandel over de hele wereld. De markt van de clandestiene diamanten (die niet zijn gecertificeerd in het kader van het Kimberley Process) is zeker nog niet verdwenen, maar de kopers kunnen nu toch in zekere mate gerust zijn over de afkomst van hun steentjes.

Het kan vreemd klinken dat slechts zo’n 30% van de gewonnen diamanten van juweelkwaliteit zijn, terwijl de resterende 70% wordt gebruikt voor industriële toepassingen. Circa 95% van de industrieel gebruikte diamant is synthetisch (kunstmatig geproduceerd). Om synthetische diamant te produceren heb je miljoenen dollars kostende high-tech reactoren nodig, wat ze uiteindelijk duurder maakt dan ‘gewone’ diamanten uit de grond. Volgens sommige experts bedragen de kosten van het winnen van een natuurlijke, kleurloze diamant USD 40 à USD 50 per karaat, terwijl je voor de productie van een synthetische kleurloze diamant van juwelierskwaliteit al gauw USD 2,500 per karaat moet tellen.

Ik denk dat diamanten een bijzondere fascinatie blijven uitoefenen op mensen overal ter wereld, en een schitterende diamant zal altijd wel het cadeau par excellence blijven. Misschien belangrijker nog is dat het praktische gebruik van diamant in de industrie nu goed is ingeburgerd. Ons team voor de opkomende markten voorspelt veel goeds voor het Afrikaanse potentieel in deze sector, en volgens ons zouden heel wat landen overal ter wereld moeten blijven profiteren van de aanhoudende vraag naar deze gekristalliseerde koolstof.

 

Belangrijke wettelijke informatie
Beleggingen in de grondstoffensectoren gaan gepaard met specifieke risico’s, zoals een hogere gevoeligheid voor ongunstige economische en regulatorische ontwikkelingen in de sector.


[1]. Bron: World Diamond Council. www.worlddiamondcouncil.org, www.diamondfacts.org

[2]. Bron: Bain & Company, “The Global Diamond Report 2013.” Gebruikt met toestemming van Bain & Company. www.bain.com

[3]. Bron: World Diamond Council, www.worlddiamondcouncil.org, www.diamondfacts.org

[4]. Bron: 2013 Index of Economic Freedom, The Heritage Foundation.

[5]. Bron: World Diamond Council www.worlddiamondcouncil.org, www.diamondfacts.org

[6]. Bron: Bain & Company, “The Global Diamond Report 2013.” Gebruikt met toestemming van Bain & Company. www.bain.com

[7]. Ibid.

[8]. Bron: Verenigde Naties, 2011.

Twitter

Leave a reply

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een* Verplichte velden zijn gemarkeerd met *