Beleggingsavonturen in opkomende markten

Georgië on my mind

Dit artikel is ook beschikbaar in: Engels, Frans, Duits, Pools

De Vredesbrug van staal en glas over de Mtkvari-rivier in Tbilisi

Mijn team en ik zijn onlangs naar Georgië gereisd, een klein land in de Kaukasus, op het raakvlak van Europa en Azië. Vanwaar onze belangstelling voor Georgië? In één woord: hervormingen. Georgië, dat kan worden beschouwd als een frontiermarkt, ondergaat ingrijpende veranderingen.
Georgië werd in 1991 onafhankelijk van de Sovjet-Unie. Het is strategisch gelegen aan de Zwarte Zee en grenst aan Armenië, Azerbeidzjan, Rusland en Turkije. Om goed te begrijpen wat er vandaag gaande is in Georgië, moeten we even terug in de tijd. Georgië heeft niet alleen heel wat invasies te verduren gekregen, maar ook de impact van Rusland op zijn geschiedenis kan niet worden onderschat. De Russische dictator Joseph Stalin, die aan het hoofd stond van de USSR (Unie van Socialistische Sovjetrepublieken) van het midden van de jaren 1920 tot zijn dood in 1953, was een Georgiër.

Georgië beheerst een groot deel van de Kaukasus en de wegen die er doorheen lopen, en bekleedt dan ook een strategische positie in de regio. De bouw van de Baku-Tbilisi-Ceyhan aardoliepijpleiding, de Baku-Tbilisi-Erzurum (South Caucasus) gaspijpleiding en de Kars-Tbilisi-Baku spoorweg past in de strategie om munt te slaan uit Georgië’s sleutelpositie tussen Europa en Azië, en zal helpen bij de uitbouw van zijn rol als doorvoerland voor gas, olie en andere goederen.

Ons team landde in de mooie vakantiestad Batumi, aan de kust van de Zwarte Zee. Het was meteen duidelijk dat Georgië voor de verandering heeft gekozen, en zijn vooruitgang wil illustreren met zijn architectuur. De navigatietoren van de luchthaven van Batumi schittert ’s nachts als een juweel, met honderden lichtjes rond de toren en het naburige cirkelvormige gebouw.

Een zeer blits uitziend fastfoodrestaurant in Georgië

Het Sarpi-terminalgebouw, ontworpen door de Duitse architect Jürgen Mayer-Hermann, vertoont een ongelooflijke vorm, met vloeiende lijnen en bruggenhoofden. Toen we door de stad reden, werd ik getroffen door het meest modern ogende McDonald’s restaurant ter wereld dat ik ooit zag. Het leek wel een raket die op het punt staat op te stijgen. Het oude deel van de stad is prachtig gerestaureerd, en gaat prat op uiteenlopende architectuurstijlen, van empire en art deco tot de traditionele Georgische structuren met hun aparte torenspitsen. Terwijl we door het land reisden, werd ik trouwens overal aangenaam verrast door de boeiende nieuwe architectuur, maar ook door de zorgvuldige renovatie van de oudere structuren.

Groei en verandering
Sinds de “Revolutie van de rozen” of de “Rozenrevolutie” in 2003, die een politieke omwenteling inzette en het einde van het leiderschap van de Sovjets inluidde, heeft Georgië ingrijpende hervormingen doorgevoerd. Hoewel het in 2008–2009 marktdalingen moest incasseren, noteerde Georgië in de periode 2010–2012 een solide groei van het jaarlijkse bbp van 6% à 7%.[1] Zijn verhouding schuld/bbp bedraagt een bescheiden 36,30%[2] en de inflatie lijkt onder controle. De groeifactoren van het land omvatten toerisme en landbouw, naast het aanzienlijke bedrag dat arbeiders in het buitenland naar huis sturen, en dat heeft gezorgd voor de stijging van de buitenlandse reserves.

Ontmoeting met de toenmalige premier van Georgië, Bidzina Ivanishvili.

Wat mij en mijn team in de eerste plaats naar Georgië heeft gelokt, was zijn recente transformatie tot een moderne en eerlijke maatschappij, waar de overheid haar burgers naar behoren lijkt te behandelen. Het meest opvallende dat de mensen in Georgië me vertelden was hoezeer de oude gewoonten nu van de baan zijn, en hoe de overheid efficiënter is geworden. Het “Ease of Doing Business” (Makkelijk zakendoen) onderzoek van de Wereldbank zette Georgië op 8e plaats van 189 landen in 2013, een adembenemende klim ten opzichte van zijn 133e plaats in 2005.[3]

Het Georgische gebouw voor overheidsadministratie, dat zowel de landregistratie als de uitgifte van paspoorten onder één dak verenigt, is een toonbeeld van de transparante en moderne overheidsadministratie in het land. Ik was overigens over het algemeen onder de indruk van de Georgische infrastructuur.

In het gebouw voor overheidsadministratie van Georgië.

Ik werd ook getroffen door de blijkbaar aanzienlijke afname van de corruptie in Georgië. Een van de belangrijkste vragen die ik stel aan alle regeringsleiders waar ik een ontmoeting mee heb, is: ‘Welke specifieke hervormingen hebt u in gang gezet om de corruptie terug te dringen?’ Ik wil ook graag weten wat de plannen zijn om de economie te doen groeien en de belastingen te verminderen, en tegelijk de overheid efficiënter te doen werken. Ons team had het genoegen een ontmoeting te hebben met Bidzina Ivanishvili, toen de premier van Georgië, om onze vragen te stellen en de mogelijkheden van het land te bespreken.

In 2013 kwam Georgië terecht op de 21e plaats van 161 landen in de Economic Freedom Index van de Heritage Foundation, die de economische vrijheid meet op landenniveau, op basis van de handelsvrijheid, de investeringsmogelijkheden en de eigendomsrechten.[4] Een bedrijf starten is relatief makkelijk in Georgië, en de registratie kan soms zelfs in één dag worden afgewerkt. Buitenlanders hebben geen speciale werkvergunning nodig, en inwoners van meer dan 80 landen kunnen Georgië vrij betreden en er gedurende 360 dagen blijven zonder visumverplichting. Bovendien is de belastingstructuur in Georgië relatief eenvoudig en aantrekkelijk voor investeerders.

Zoals in alle landen zijn er ook in Georgië conservatieven die terug willen keren naar de gewoonten van vroeger. En, ook net zoals in andere landen, is er nog steeds corruptie, ook al is die sterk afgenomen. Het zijn problemen die we nader moeten bekijken, en in de relatie van Georgië met grote buur Rusland moeten we hopen dat er geen nieuwe schermutselingen komen. Beleggen in een frontiermarkt — doorgaans een kleinere, minder ontwikkelde subset van de opkomende markten — brengt natuurlijk altijd extra risico’s met zich mee, zoals de mogelijkheid van hoge koersvolatiliteit, lage liquiditeit op de markt en een gebrek aan wettelijke, politieke, bedrijfsmatige en maatschappelijke kaders ter ondersteuning van de effectenmarkten.

Templeton is steeds over de hele wereld op zoek naar beleggingskansen, en een van de eerste factoren die we daarbij nader bekijken is het groeipotentieel. Economische groei kan de groei van bedrijven en hun winstpotentieel aandrijven, en dat is zeker voor ons een positief beleggingsargument. We zoeken naar goed beheerde bedrijven die volgens ons in staat zijn om te profiteren van de economische groei van een land. We proberen ook een maximum aan bedrijven te bezoeken en een gesprek te hebben met het management. Daarnaast spreken wij ook graag met de klanten van het bedrijf en met zijn concurrenten. Ten slotte hebben we ook ontmoetingen met overheidsmedewerkers die betrokken zijn bij het reguleren van en toezicht houden op de bedrijven waarin wij willen beleggen.

We vertrouwen erop dat veel van de doelstellingen op moderniserings- en liberaliseringsgebied zullen worden verwezenlijkt in Georgië, en dat vertrouwen lag aan de basis van onze zoektocht naar beleggingskansen hier. Mijn team en ik hebben volop genoten van ons bezoek, en we kijken er zeker naar uit om terug te keren!


[1] Bron: The World Factbook 2013-14. Washington, DC: Central Intelligence Agency, 2013.

[2] Bron: The World Factbook 2013-14. Washington, DC: Central Intelligence Agency, 2013; 2012 raming per december 2013. Omvat het cumulatieve totaal van alle overheidsschulden min de terugbetalingen die luiden in de thuisvaluta van een land.

[3] Bron: World Bank. 2013. Doing Business 2014: Understanding Regulations for Small and Medium-Size Enterprises. Washington, DC: World Bank Group. DOI: 10.1596/978-0-8213-9615-5. Licentie: Creative Commons Attribution CC BY 3.0

[4] Bron: 2013 Index of Economic Freedom, The Heritage Foundation.

Twitter

Leave a reply

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een* Verplichte velden zijn gemarkeerd met *