Beleggingsavonturen in opkomende markten

Samenwerking binnen de ASEAN leidt tot de vorming van een wereldmacht

Dit artikel is ook beschikbaar in: Engels, Vereenvoudigd Chinees, Frans, Duits, Spaans, Pools

SEAsia_Globe2Zuidoost-Azië is tegenwoordig een van de snelst groeiende regio’s ter wereld, die volgens ons een mooie toekomst tegemoet gaat, zij het niet zonder slag of stoot. Als langetermijnbeleggers in Zuidoost-Azië denken wij dat er heel wat positiefs te rapen valt, zeker gelet op de regionale samenwerking die nog meer beleggingskansen kan creëren.

De Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) werd in 1967 opgericht met vijf lidstaten: Indonesië, Maleisië, de Filipijnen, Singapore en Thailand. Vandaag zijn er 10 leden, waaronder de opkomende frontiermarkt Myanmar, onlangs het gastland voor de 24e ASEAN-top. ASEAN kende Myanmar (ook bekend als Birma) regionaal lidmaatschap toe in 1997, en de daaropvolgende onderhandelingen en druk van de ASEAN speelden een belangrijke rol in de opening van wat toen nog een geïsoleerd land was, door politieke en economische veranderingen in het land te stimuleren. Zo overtuigde de ASEAN de overheid van Myanmar om na de doortocht in 2008 van orkaan Nargis buitenlandse humanitaire hulp toe te laten om haar burgers bij te staan. Van af het begin lagen de prioriteiten van de ASEAN in het stimuleren van de economische groei, de maatschappelijke vooruitgang en de culturele ontwikkeling van zijn leden, naast het in stand houden van de regionale vrede.

De ASEAN Economic Community (AEC) zou in 2015 van kracht moeten worden, al lijkt die deadline volgens sommigen wat hoog gegrepen. Zij vertegenwoordigt een gemeenschappelijke markt die naar verwachting zo’n 600 miljoen mensen zal omvatten, met een gecombineerd bbp van bijna USD 2 biljoen.[1] De AEC wordt opgezet met volgende hoofdkenmerken: (a) een eengemaakte markt en productiebasis, (b) een sterk concurrerende economische regio, (c) een regio van rechtvaardige economische ontwikkeling en (d) een volledig in de wereldeconomie geïntegreerde regio.[2] Er moeten natuurlijk nog enorme obstakels worden overwonnen bij het harmoniseren van de financiële en economische integratie en het doorvoeren van de nodige hervormingen – denken we maar aan alle culturele en politieke verschillen – maar ik ben van mening dat deze problemen zeker niet onoplosbaar zijn.

Wij vinden de oprichting van deze economische gemeenschap een fascinerende evolutie, die kan uitmonden in een regionaal blok van het niveau van de eurozone. Zij zou de bedrijven de mogelijkheid moeten bieden om vestigingen op te richten in andere ASEAN-landen en makkelijk toegang te krijgen tot hun markten. Onderdelen die in verschillende landen worden geproduceerd zullen zonder grote beperkingen of heffingen over de grenzen kunnen worden getransporteerd. De geslaagde oprichting van de Europese Unie biedt een blauwdruk voor de ASEAN – en geeft de ASEAN-landen de kans om lessen te trekken uit sommige problemen waar de Europeanen mee kamp(t)en. Ik denk dat de ASEAN-vrijhandelszone in sommige opzichten op langere termijn een markt kan vormen met een zelfde gewicht als China, en dat de versterkte regionale handel zou kunnen helpen om de afhankelijkheid van zowel de Verenigde Staten als China af te bouwen. Vergeleken met markten als de Verenigde Staten of China lijken de individuele ASEAN-lidstaten onbeduidend en te weinig liquide, maar samen kunnen zij uitgroeien tot een veel grotere markt en wereldmacht, iets waar China zich maar al te goed van bewust is, zeker in het licht van de recente territoriale geschillen in de Zuid-Chinese Zee.

Ik denk dat de ASEAN een tegenwicht voor China kan vormen, die met één stem naar buiten zal kunnen treden. De oprichting van de AEC kan ook meer beleggingen in de regio stimuleren, naast de liquiditeit die wordt geïnjecteerd door het ambitieuze ‘Abenomics’-programma van Japan.

Slide1

Als bottom-up beleggers zijn wij continu op zoek naar individuele beleggingskansen in individuele landen, kansen die wij geval per geval bekijken. Hieronder volgt een greep uit de meningen van mijn team en mij over de vooruitzichten van en ontwikkelingen in de Filipijnen, Thailand, Indonesië, Maleisië en Vietnam, en over de potentiële beleggingskansen die er te vinden zijn.

Philippines_flag1Filipijnen

De toekomst lijkt op te klaren voor de Filipijnen, het gastland van het World Economic Forum on East Asia in mei, nu het land herstelt van de verwoestende orkaan Haiyan in november 2013. De Filipijnen blijven dit en volgend jaar een belangrijke factor voor de groei van de regio (voor 2014 en 2015[3] wordt een bbp-groei van 6,5% voorspeld) en de plaatselijke aandelenmarkt heeft dit jaar tot nu toe het optimisme van de beleggers weerspiegeld. Het land wordt natuurlijk nog met heel wat uitdagingen voor de heropbouw geconfronteerd, maar het ligt duidelijk weer op groeikoers. De economische indicatoren van de laatste tijd ogen goed, en het ratingbureau Standard & Poor’s[4] heeft de kredietrating van de Filipijnen onlangs opgetrokken tot BBB, twee niveaus boven beleggingskwaliteit, waarbij werd gewezen op de verbeteringen in structurele, administratieve, institutionele en governancehervormingen.

 Thailand_flag1Thailand

Wij beleggen al lang in Thailand, en in de loop van de jaren hebben wij er heel wat ups en downs meegemaakt. Onlangs flakkerden de politieke spanningen weer op toen het grondwettelijke hof van Thailand premier Yingluck Shinawatra afzette omdat zij de grondwet zou hebben overtreden. Wij denken dat de onzekerheid in Thailand zal aanhouden, wat veel beleggers koudwatervrees kan bezorgen, tot er meer duidelijkheid en stabiliteit in de politieke context komt. Ook het toerisme kan getroffen worden als de spanningen verder oplopen. Wij denken echter niet dat de huidige bedrijfsactiviteiten ingrijpend zullen worden verstoord, en wij zullen koersdalingen op de Thaise aandelenmarkt dan ook veeleer als een koopkans zien. Veel bedrijven in Thailand zijn er in het verleden in geslaagd om opstoten van politieke onrust zonder kleerscheuren door te komen en zelfs ondanks alles te groeien, wat wijst op de veerkracht en de sterkte van de Thai. 

De langetermijnprognose voor Thailand lijkt ons positief, gelet op het feit dat de directe buitenlandse investeerders vooral stabiliteit in het land willen. In de huidige situatie lijkt een verkozen regering een weinig haalbare kaart, maar onze Templeton Emerging Markets Group zal de ontwikkelingen in het oog houden en bekijken welke regering er wordt gevormd. Sommige bedrijfsaandelen kunnen tijdelijk dalen, maar wij denken niet dat de huidige bedrijfsactiviteiten sterk zullen worden verstoord.

Vanuit ons langetermijnperspectief denken wij dat veel bedrijven zullen kunnen overleven en groeien in Thailand. Thailand zit momenteel gevangen in een alomvattend klassenconflict tussen rijk en arm, en geen van beide zijden lijkt bereid tot toegevingen. Wij denken dat de verhitte geesten na verloop van tijd zullen afkoelen en dat de positievere economische trends die Thailand voor de coup kenmerkten, kunnen terugkeren, zoals de stijgende inkomsten per capita. Thailand heeft een grote middenklasse en een groeiende consumentenbevolking, wat de komende jaren gunstig zou moeten zijn voor de economie. Als beleggers hebben wij ons geconcentreerd op consumptiegoederen en -diensten, zoals banken en vastgoedbedrijven, omdat de mensen naar de steden trekken, waar er nieuwe woningen nodig zijn.

Indonesia_flag1Indonesië

De opklarende economische indicatoren, het optimisme dat de verkiezingen een hervormingsgezinde regering op de been kunnen brengen, en een aantal bemoedigende amendementen op een voorgesteld verbod op de export van metaalertsen zijn allemaal factoren die het beleggerssentiment in Indonesië dit jaar hebben ondersteund, wat tot uiting kwam in de aansterkende aandelenmarkt en valuta, de roepia. Indonesië kan putten uit enorme natuurlijke rijkdommen – als grote nikkelproducent is het bijvoorbeeld een belangrijke leverancier voor de Chinese industrie van het roestvast staal. De Indonesische overheid verplicht de grondstoffensector om meer stroomafwaarts te werken, van de productie tot afgewerkte producten. Zij stelde een omvattend verbod op de export van mineralen voor om te maken dat Indonesië meer zou profiteren van zijn mineralenrijkdom door de mijnbouwbedrijven te verplichten om het ijzererts te verwerken alvorens het te exporteren. Die verschuiving gaat echter gepaard met aanzienlijke kosten voor de mijnbouwbedrijven, en het verbod zal op korte termijn waarschijnlijk leiden tot een daling van buitenlandse inkomsten. Op langere termijn zou deze ommezwaai echter tot groei in de industriesector moeten leiden. Indonesië is een voorbeeld van de manier waarop ASEAN-landen een toenemende politieke en economische macht worden, door het neerhalen van de handelsbelemmeringen.

Indonesië heeft de afgelopen jaren een ingrijpende politieke transformatie meegemaakt, met enorme inspanningen om de macht in Jakarta te centraliseren. Dat was ook nodig, want Indonesië is een verzameling eilanden met allemaal verschillende culturen en belangen. Het was dan ook een titanenwerk om de natie één te maken. Onder de laatste regering werd echter de deur opengezet voor meer regionalisering: de provincies kregen meer macht, omdat de regering besefte dat het onmogelijk was om alle verschillen vanuit het centrum te beheren. Hoewel het delegeren van een zekere macht aan de provincies aanvankelijk leidde tot een toename van de corruptie op plaatselijk niveau, resulteerde het ook in een sterke vooruitgang voor de plaatselijke economieën. Vandaag zijn de mensen zich sterk bewust van de corruptie, en komen ze ertegen in verzet, wat de aanleiding vormde voor een hervormingsbeweging. Als Indonesië de corruptie zelfs maar in zekere mate kan wegwerken op de verschillende niveaus, zal dat volgens ons een zeer goede zaak zijn voor de beleggers.

Net zoals Thailand heeft ook Indonesië een groeiende middenklasse, en als beleggers hebben wij dus veel belangstelling voor de consumptiegerichte thema’s in het land, zoals banken en auto’s. Wij beseffen dat Indonesië op veel vlakken een unieke markt vormt. Zo was de populairste mobiele telefoon in Indonesië de afgelopen jaren de BlackBerry, wat bij veel buitenstaanders vreemd kan overkomen. Daarom denken wij dat het belangrijk is om ter plaatse aanwezig te zijn en onderzoek uit te voeren, om de markt grondig te leren kennen.

Malaysia_flag1Maleisië

Wij denken dat Maleisië een grote stap voorwaarts heeft gezet door de transparantie in de overheid te versterken. Bovendien heeft de Maleisische regering maatregelen genomen om de subsidies terug te schroeven, ook die voor suiker en brandstof. Wij denken dat dit een gezond politiek initiatief is dat lonend kan zijn voor Maleisië op langere termijn, om de begrotingstekorten terug te dringen en de economie een meer realistische en solide basis te bezorgen. Sommige subsidies zijn zeer populair bij de inwoners, en zijn dan ook moeilijk af te schaffen. Maar wij denken dat als de Maleisische politici op dit gebied resultaat boeken, dat op langere termijn positief zal uitdraaien voor de hele economie. Volgens sommigen is de ambtenarij in Maleisië veel te uitgebreid, en slokt zij een veel te groot deel van het bbp op. De politici hebben doortastende maatregelen genomen om de overheid efficiënter te maken. Zij hebben de bonussen en lonen van de ambtenaren opgetrokken, wat weliswaar positief kan zijn maar volgens ons alleen zin heeft als het leidt tot een hogere kwaliteit en efficiëntere werknemers. Belangrijker nog, denk ik, is echter de nood aan privatisering van veel activiteiten in het land die nu nog in staatshanden zijn. Dit is een trend die steeds meer over de hele wereld terug te vinden is – overal waar wij opkomende markten bezoeken neemt de privatisering toe. En wanneer de taak van de overheid kleiner wordt, kan zij haar personeelsbestand afslanken en meer werknemers naar de privésector overhevelen. Maar belangrijker daarbij is dat privatisering doorgaans zorgt voor een meer efficiënte dienstverlening voor de gebruikers.

Zoals in andere landen in de regio zijn de consumptie-uitgaven ook in Maleisië aan het stijgen, en het land is zelfs een van de grootste markten voor luxeartikelen ter wereld geworden. De combinatie van versnellende economische groei en bevolkingsgroei drijft de algemene consumptie aan, en het land profiteert ook van de instroom van bemiddelde toeristen die zich wat graag op de designershops storten.

Vietnam_flag1Vietnam

Vietnam is een voorbeeld van een tot niet zo lang geleden onderontwikkeld land dat een indrukwekkende inhaalbeweging heeft ingezet, nu het overschakelt van een communistische maatschappij naar een kapitalistische of marktgerichte maatschappij. Het land profiteert ook van de normalisering van de relaties met de Verenigde Staten en het lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie.

Het land groeit in snel tempo, waarbij de jaarlijkse bbp-groei van 2000 tot 2013 gemiddeld 6,5% bedroeg.[5] De groei in Vietnam heeft een ruime basis, en wordt aangestuurd door zowel de toenemende binnenlandse vraag als de wereldwijd concurrerende export. Vooral de maaksector presteert sterk, met een jaarlijkse samengestelde groei van 9,3% van 2005 tot 2010. De producten zijn zeer uiteenlopend, van auto’s tot kleren.[6] Bovendien hebben sommige multinationale ondernemingen een tweede of zelfs derde productievestiging geopend in Vietnam, in het kader van een ‘China plus one’-strategie, om munt te slaan uit de kostenvoordelen van Vietnam.

Wij hebben kunnen vaststellen dat Vietnam profiteert van een zeer hard werkende, intelligente bevolking, en wij denken dat de potentiële beleggingskansen in het land sterk zullen toenemen, in parallel met de ontwikkeling van zijn markt. Er zijn volgens ons heel wat bedrijven die een prima waarde bieden en ook het management van veel Vietnamese bedrijven lijkt te weten wat het doet.

In veel gevallen is de hoge economische groei in veel Zuidoost-Aziatische landen – aangestuurd door de gunstige demografie, de aanhoudende verstedelijking, de snelle productiviteitswinsten en de beterende technologie – gestoeld op solide financiën. Wij denken dat de mogelijkheid dat de Aziatische economische groei zal worden omgezet in bedrijfswinst vaak nog niet is doorgedrongen tot de markt, en wij blijven dan ook speuren naar kansen om tegen gunstige koersen te beleggen in de regio.

De verklaringen, meningen en analyses van dr. Mobius zijn louter bedoeld ter informatie, zij mogen niet worden beschouwd als individueel beleggingsadvies of een aanbeveling om te beleggen in welke effecten dan ook of om welke beleggingsstrategie dan ook te gebruiken. Omdat markt- en economische omstandigheden snel kunnen veranderen, betreffen de opmerkingen, opinies en analyses de datum van dit document en kunnen zij zonder voorafgaand bericht veranderen. Dit document is niet bedoeld als een volledige analyse van alle wezenlijke feiten betreffende een land, regio, markt, sector, belegging of strategie.

 Alle beleggingen gaan met risico’s gepaard, waaronder mogelijk verlies van het ingelegde kapitaal. Beleggingen in buitenlandse effecten houden speciale risico’s in, zoals wisselkoersschommelingen en economische en politieke onzekerheid. Beleggingen in landen met een opkomende markt, waar frontiermarkten een subset van vormen, gaan gepaard met grotere risico’s die verband houden met dezelfde factoren, boven op de risico’s die verbonden zijn aan hun relatief geringe omvang, de lagere liquiditeit en het gebrek aan een gevestigd wettelijk, politiek, zakelijk en sociaal kader om effectenmarkten te ondersteunen. Omdat deze kaders doorgaans nog minder ontwikkeld zijn op de frontiermarkten, en gelet op diverse factoren zoals het hogere risico van extreme koersvolatiliteit, illiquiditeit, handelsbarrières en deviezencontroles, gelden de risico’s van de opkomende markten nog sterker voor frontiermarkten. Wisselkoersen kunnen binnen een kort tijdsbestek aanzienlijk fluctueren, wat een impact kan hebben op het rendement.



[1] Bron: IMF World Economic Outlook Database, april 2014. © Internationaal Monetair Fonds. Alle rechten voorbehouden.

[2] Bron: Standard & Poor’s. Dit document kan informatie bevatten van derden, inclusief ratings van kredietratingbureaus zoals Standard & Poor’s. Reproductie en distributie van content van derden in welke vorm dan ook is verboden, tenzij met de voorafgaande schriftelijke toestemming van de betrokken derde. Externe leveranciers van content staan niet borg voor de nauwkeurigheid, volledigheid, tijdigheid of beschikbaarheid van enige geleverde informatie, daarin begrepen de ratings, en zij zijn niet verantwoordelijk voor eventuele fouten of weglatingen (door nalatigheid of anderszins), ongeacht hun oorzaak, of voor de uit het gebruik van deze content verkregen resultaten. EXTERNE LEVERANCIERS VAN CONTENT VERSTREKKEN GEEN UITDRUKKELIJKE OF IMPLICIETE GARANTIES, MET INBEGRIP VAN MAAR NIET BEPERKT TOT, ALLE GARANTIES VAN VERKOOPBAARHEID OF GESCHIKTHEID VOOR EEN BEPAALD DOEL OF GEBRUIK. EXTERNE LEVERANCIERS VAN CONTENT ZULLEN NIET AANSPRAKELIJK ZIJN VOOR ENIGE DIRECTE, INDIRECTE, INCIDENTELE, BIJZONDERE, PUNITIEVE OF GEVOLGSCHADE, KOSTEN, UITGAVEN, JURIDISCHE KOSTEN OF VERLIEZEN (MET INBEGRIP VAN INKOMSTEN- OF WINSTDERVING EN OPPORTUNITEITSKOSTEN OF –VERLIEZEN VEROORZAAKT DOOR NALATIGHEID) IN VERBAND MET ENIG GEBRUIK VAN HUN CONTENT, DAARIN BEGREPEN DE RATINGS. Kredietratings weerspiegelen meningen en vormen geen feitelijke verklaring of aanbeveling om producten te kopen, te houden of te verkopen. Zij bieden geen leidraad voor de geschiktheid van effecten of de geschiktheid van effecten voor beleggingsdoeleinden, en ze mogen niet worden beschouwd als beleggingsadvies.

[3] Bron: IMF World Economic Outlook Database, april 2014. © Internationaal Monetair Fonds. Alle rechten voorbehouden.

[4] Bron: “Sustaining Vietnam’s Growth: The Productivity Challenge,” McKinsey Global Institute, februari 2012.

[5] Bron: World Economic Forum.

[6] Bron: Asian Economic Community Factbook. Jakarta: ASEAN Secretariat, februari 2011.

Twitter

Leave a reply

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met een* Verplichte velden zijn gemarkeerd met *